Yanvarın 8-də Bakıda, “Gülüstan” sarayında Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının “ACWA Power” şirkəti tərəfindən inşa edilmiş 240 meqavat gücündə “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının rəsmi açılış mərasimi keçirilib.
Tədbirdə iştirak edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev çıxış edib. Dövlət başçısı “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının istismara verilməsini Azərbaycanın energetika sektorunda mühüm hadisə kimi qiymətləndirib. Bildirilib ki, stansiyanın fəaliyyəti ölkənin enerji potensialının artırılmasına, enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə, habelə ümumi sosial-iqtisadi inkişafa əhəmiyyətli töhfə verəcək.
Azərbaycanın bərpaolunan enerji siyasətində strateji addım
Prezident İlham Əliyev xatırladıb ki, stansiyanın təməli 2022-ci ilin yanvar ayında qoyulub və ötən dörd il ərzində layihənin icrası istiqamətində ardıcıl, sistemli və peşəkar iş aparılıb. Bu müddət ərzində beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində müasir texnologiyalar tətbiq olunub, layihə müəyyən edilmiş vaxtda və yüksək keyfiyyətlə başa çatdırılıb.
Dövlət başçısı stansiyanın tikintisində əməyi olan bütün qurumlara minnətdarlığını bildirərək, xüsusilə investor “ACWA Power” şirkətinin rolunu vurğulayıb. Qeyd edilib ki, bu layihə “ACWA Power” şirkətinin Azərbaycanda reallaşdırdığı ilk bərpaolunan enerji layihəsidir. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, şirkətin ölkəmizdə bərpaolunan enerji, su ehtiyatlarının idarə olunması və digər strateji sahələr üzrə daha geniş investisiya planları mövcuddur və Azərbaycan dövləti bu təşəbbüsləri tam dəstəkləyir.
Prezident İlham Əliyev, eyni zamanda, Xəzər dənizinin suyunun duzsuzlaşdırılması üzrə ölkədə ilk layihənin də “ACWA Power” şirkəti tərəfindən investor qismində icra ediləcəyini qeyd edib. Bu layihənin ölkənin su təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayacağı vurğulanıb.
Beynəlxalq enerji əməkdaşlığı və investisiya mühiti
Dövlət başçısı stansiyanın tikintisində baş podratçı kimi iştirak edən Çin Xalq Respublikasının “Power China” şirkətinin fəaliyyətini də qeyd edib. Prezident İlham Əliyev bu şirkətin Azərbaycanda gələcəkdə digər enerji və infrastruktur layihələrində, o cümlədən investor kimi iştirak edəcəyinə əminliyini ifadə edib.
Çıxışda Azərbaycan energetiklərinin əməyinə xüsusi diqqət yetirilib. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, son illərdə ölkədə yeni generasiya güclərinin yaradılması, xüsusilə də bərpaolunan enerji mənbələrinin milli enerji sisteminə inteqrasiyası yüksək peşəkarlıq, texniki hazırlıq və böyük maliyyə vəsaiti tələb edir. Qeyd olunub ki, qarşıdakı illərdə bərpaolunan enerji stansiyalarının tikintisi daha geniş miqyas alacaq və bu istiqamətdə Azərbaycan energetiklərinin fəaliyyəti strateji əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, son 20 il ərzində Azərbaycanda enerji sisteminin müasirləşdirilməsi dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri olub. Bu dövrdə generasiya gücləri, iri yarımstansiyalar və elektrik ötürücü xətləri demək olar ki, tam şəkildə yenilənib. Nəticədə ölkənin generasiya gücləri təxminən üç dəfə artaraq 10 min meqavat səviyyəsinə çatdırılıb.
Enerji təhlükəsizliyi və uzunmüddətli inkişaf perspektivləri
Dövlət başçısı bildirib ki, yaxın illərdə bərpaolunan enerji layihələrinin reallaşdırılması nəticəsində bu göstərici daha da artacaq. Bu isə artan daxili tələbatın təmin edilməsinə, eyni zamanda, elektrik enerjisinin ixrac imkanlarının genişləndirilməsinə şərait yaradacaq.
Prezident İlham Əliyev çıxışında ənənəvi və bərpaolunan enerji mənbələrinin paralel şəkildə inkişaf etdirilməsinin vacibliyini xüsusi vurğulayıb. Dövlət başçısı Mingəçevirdə istismara verilmiş təxminən 2000 meqavat gücündə ənənəvi elektrik stansiyasını, eləcə də son dövrdə istifadəyə verilmiş Günəş və külək elektrik stansiyalarını misal gətirərək Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinin etibarlı şəkildə təmin olunduğunu bildirib.
Qeyd olunub ki, bu gün ölkənin müxtəlif bölgələrində – Qaradağ, Xızı, Abşeron, Biləsuvar, Neftçala, Naxçıvan və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bərpaolunan enerji layihələri həyata keçirilir. Cəbrayıl rayonunda inşa olunan üç Günəş elektrik stansiyasının ümumi potensialının 340 meqavat təşkil etdiyi bildirilib.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın bərpaolunan enerji potensialına toxunaraq qeyd edib ki, Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda külək enerjisi potensialı beynəlxalq qiymətləndirmələrə əsasən 157 giqavat həcmindədir. Bu potensialın mərhələli şəkildə reallaşdırılması Azərbaycanın regionda böyük və etibarlı enerji istehsalçısı kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək.
Çıxışda investisiya mühiti məsələsinə də xüsusi diqqət ayrılıb. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, Azərbaycana indiyədək 300 milyard ABŞ dollarından artıq xarici sərmayə cəlb olunub. Ölkənin maliyyə vəziyyətinin sabit olduğu, xarici borcun ÜDM-in təqribən 6 faizindən bir qədər çox olduğu, valyuta ehtiyatlarının isə xarici borcu dəfələrlə üstələdiyi vurğulanıb.
Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, ölkədə siyasi, iqtisadi və sosial sabitlik hökm sürür, Azərbaycan etibarlı tərəfdaş kimi beynəlxalq aləmdə yüksək nüfuz qazanıb. Dövlət başçısı xarici və yerli investorları bərpaolunan enerji, süni intellekt, data mərkəzləri və böyük enerji tutumlu digər sahələrə sərmayə yatırmağa dəvət edib.
Çıxışda enerji saxlanması sahəsində görülən işlərə də toxunulub. Bildirilib ki, ölkədə tarixdə ilk dəfə olaraq 250 meqavat gücündə Batareya Enerji Saxlanc Sistemi yaradılır və bu istiqamətdə gələcəkdə əlavə layihələrin icrası nəzərdə tutulur.
Prezident İlham Əliyev, həmçinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında dövlət vəsaiti hesabına inşa edilən kiçik su elektrik stansiyaları barədə məlumat verib. Qeyd olunub ki, son beş il ərzində bu ərazilərdə 40-a yaxın kiçik su elektrik stansiyası tikilib və onların ümumi potensialı 300 meqavatdan çoxdur. Gələcəkdə bu göstəricinin 500–600 meqavata çatdırılması planlaşdırılır.
Sonda Prezident İlham Əliyev “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının açılışı münasibətilə tədbir iştirakçılarını təbrik edib, stansiyanın fəaliyyətinə uğurlar arzulayıb və Azərbaycanın energetika sahəsində etibarlı, sözünə sadiq dövlət olduğunu bir daha vurğulayıb.
